ಕದಂಬರು, ಗಂಗರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು: ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಚೀನ ಅರಸು ಮನೆತನಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕದಂಬರು, ಗಂಗರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕದಂಬರು (ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೪೫–೫೪೦) ಕನ್ನಡವನ್ನು ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಯೂರಶರ್ಮ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಈ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬನವಾಸಿ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಇವರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ.
ಗಂಗರು (ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೫೦–೧೦೦೪) ಜೈನಧರ್ಮ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರನ ಏಕಶಿಲಾ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಯಿತು. ಇವರ ಆಡಳಿತ ಕೋಲಾರ, ತಲಕಾಡು, ಮಾನ್ಯಪುರಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ಚಾಲುಕ್ಯರು (೫೪೩–೭೫೩) ಬಾದಾಮಿಯನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಪುಲಕೇಶಿ II ಹರ್ಷವರ್ಧನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದರು. ಇವರು ವೇಸರ ಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರವರ್ತಕರು. ಐಹೊಳೆ, ಬಾದಾಮಿ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇವರ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು (೭೫೩–೯೮೨) ಮಾನ್ಯಖೇಟವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ದಂತಿದುರ್ಗ ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ. ಇವರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅದ್ಭುತ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲೋರದ ಕೈಲಾಸ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸಿದರು. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಏಕಶಿಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಕಲೆಗೆ ಸುವರ್ಣ ಯುಗವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಧರ್ಮ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಾಧನೆಯಾಯಿತು. ಇವರ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ವೈಭವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಇವರೆಲ್ಲರ ಕೊಡುಗೆ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯವಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇವರದು ಚಿರಂತನ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.
0 Comments